Menü İcon

Gürkan Kumbaroğlu röportajında Rusya'nın neden nükleer santral anlaşmasını rafa kaldırmadığnı anlattı

Rus enerji devi Gazprom Başkanı Aleksey Miller Türk Akım Projesi'nin rafa kaldırıldığını açıkladı. Rusya Enerji Bakanı Aleksandr Novak ise 'Türkiye ile nükleer santral projesi hakkındaki görüşmeler sürüyor' dedi.

Röportaj Gazetesi

Gürkan Kumbaroğlu röportajında  Rusya'nın neden nükleer santral anlaşmasını rafa kaldırmadığnı anlattı

Rus Enerji Bakanı Türk Akım Projesi'nin yaşanan uçak krizinden sonra rafa kaldırıldığını açıkladı. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Rusya ile yaşanan kriz bu kış bizim gaz alışımızı etkilemeyecektir. Ama stratejik başka arayışlar içine girmeliyiz. Türk Akım projesi Rusya ile yapılan en önemli projedir. Türk Akım Projesi Rusya ile stratejik bir anlaşma idi. Bir nevi kazan kazan projesiydi. Şimdi kaybet kaybet döngüsüne dönüştü. Çünkü Rusya Enerji Bakanı'nın 'Biz Türk Akım Projesini şimdilik durdurduk' açıklaması çok önemli. Zaten görüşmeler tıkanmıştı. 30 Temmuz'da askıya alınmıştı. Şimdi yeni hükümetle birlikte tekrar canlanmasını bekliyorduk. Uçak krizi ile bu proje rafa kaldırıldı. Rus yetkililer bunun için 'Türk tarafından bunun için bize bir görüşme talebi gelmedi bu yüzden durdu' diyor. Böyle mi olması gerekiyor? Türk tarafının Rus yetkililerin arkasından koşturması mı gerekiyor? Tabi ki iki tarafında proje için eşit ölçüde koşturması gerekiyor. Rusya bu projeyi durdurarak çok ciddi bir kaybı söz konusu, Rusya'nın Avrupa'ya başka çıkış kapısı yok. Almanlarla yaptıkları Kuzey Akım2 anlaşması Avrupa Komisyonu'ndan yüzde 99 ihtimalle red olacak. Avrupa Konseyi nasıl Bulgaristan ile izin vermedi Almanya ile de izin vermeyecektir. Rusya'nın Avrupa'ya ulaşmak için tek seçeneği Türkiye'dir. Türkiye Avrupa Birliği'nin 3. Enerji Paketine uyma zorumluluğu yoktur.

Nedir bu Rus gazının Bulgaristan üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine ve Almanya üzerinden de gidişini engelleyen 3. Enerji Şartı? Türkiye'nin bu şarta uyma zorumluğu yok mu? Rus gazının Avrupa Birliği ülkelerine ulaşması için tek seçenek Türkiye mi?

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Avrupa Birliği komisyonundan en son çıkan paket '3. Enerji Paketi'dir. Rus gazının Bulgaristan ya da Almanya üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine girmesi birlik üyeleri arasındaki rekabete aykırıdır. Avrupa Birliği Komisyonu bu nedenle Bulgaristan üzerinden girişe izin vermedi. Almanya üzerinden girişine de izin vermez. Rekabete aykırı. Bir de Bulgaristan'a izin vermeyip Almanya'ya izin mi verir? Bu sıkışmışlık Türkiye üzerinden giderilecekti. Türkiye Avrupa Birliği üyesi değil bu pakete uymak zorunda değil. Türk Akım Projesi Türkiye için jeostratejik açıdan çok önemliydi. Rus gazı, Azerbeycan, Kazakistan, İran, Irak tüm bu ülkelerin gazları Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşacaktı. Böyle bir dönemde gerçekten çok talihsiz bir olay oldu. Türkiye olaya şöyle bakmalı 'biz gaz ihtiyacımızı hallettik işimiz bitti' dememeliyiz 'Rus, Özbek, Kazak, İran, Irak, Azerbeycan ve Ermenistan gazı da Avrupa'ya bizim üzerimizden geçmeli' demeliyiz. İşte o zaman çok daha fazla kazançlı çıkarız. Türkiye'nin bir tarafında Avrupa 'gazı tüketen tüm ülkeler' diğer tarafında ise gaz üreticisi tüm ülkeler var. Böyle bakarsak üretici ve tüketici ülkeler arasındayız kafamızı çalıştırmalıyız dersek kazanırız. Boru hattının doğudan batıya gidebileceği Türkiye dışında başka bir ülke yoktur. Bunu iyi değerlendirmeliyiz.

Peki bir de nükleer meselesi var. Akkuyu'da bir Nükleer Santral'in adımları atılmaya başlandı. Bu sorunlu dönemde nükleer santral işine nasıl bakmalıyız? Rusya ile nükleer santral anlaşması ne aşamada?

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Nükleer santral anlaşması ertelendi ertelendi, bir kazma dahi atılmadı. İnşaatın temeli bile atılmadı. Ciddi bir yatırım harcaması da yapılmadı. Nükleer santral projesi her an durdurulabilir.İki taraf için geçerli olan hükümetler arasında bir anlaşma var. Bu anlaşmada bir yıl önceden haber verme şartı ile ben bu anlaşmayı fes ediyorum diyerek bir taraf fes edebilir. Rusya ve ya Türkiye bu gün fes edebilir.

Türkiye bu santrali enerji acığını kapamak için istemişti. Bu gün anlaşmayı fes ederek enerji açığını kapatma yollarından birini de elinin tersi ile itmiş olmayacak mı? Bu fes etme karımıza mı zararımıza mı olur?

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Dün Rus Bakan açıkladı 'nükleer santral devam ediyor' dedi. Türk Akım Projesi rafa kaldırıldı ama nükleer santral projesi devam ediyor. Acaba neden? İşte bunu irdelemek gerekiyor. Anlaşmaya baktığınız zaman santral bittiğinde Türkiye'ye santralden üretilip satılacak elektriğin fiyatı 12 cent. Bu garantili alım fiyatı. Bu fiyat normal bir fiyat. Şimdi santralin inşaatına 2016 yılında başladığını kabul edelim 7 yıl sonra elektrik üretimine başlanacak. Santral 2023'te ilk elektiriği verecek. 2023'ten sonraki 15 yıllık bir sürede vereceğimiz ortalama fiyattır bu 12 cent. Bu da çok iyi bir rakam. Ruslarla yapılan anlaşmada Türkiye'nin nükleer atık sorunu olmayacak. Nükleer atıklar Rusya'ya gidecek. Bu konuda Türkiye'nin hiç bir sıkıntısı olmayacak. Bu iki avantaja karşın bizim en büyük dezavantajımız Türkiye'den Ruslara bir nükleer santral vermiş oluyoruz.

Yani nükleer santralin üzerinde kurulacak toprak bir nevi Rus toprağı mı olacak?

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Evet öyle olacak. Yüzde 51'i Ruslara ait olacak. Nükleer santralin avantajları bir yana bu durum Türkiye'nin elini ayağını bağlıyor.

Bu nükleer santral anlaşması yapılırken Türkiye böyle bir kriz çıkar diye düşünüp kendisini güvenceye almış mıdır? Sonuçta yüzde 51'i Rusların olan bir nükleer santral yapılacak.

Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu: Tabiki böyle bir kriz durumu olabileceği hiç düşünülmemiş. Ruslarile tekrar masaya oturulması lazım. Nükleer santral konusunda Ruslar ile konuşulması gereken çok konu var. Buna biz alt yapı olarak hazır değiliz aslında.

Söyleşi: Haberi Yakala

Gürkan Kumbaroğlu röportajında Rusya'nın neden nükleer santral anlaşmasını rafa kaldırmadığnı anlattı, Gürkan Kumbaroğlu röportajında Rusya'nın neden nükleer santral anlaşmasını rafa kaldırmadığnı anlattı

Yorum Yaz